Variety Update :

นาซาพบหลุมดำมวลยิ่งยวด 3 แห่ง โคจรใกล้กันจ่อชนประสานงาครั้งใหญ่



นาซาพบหลุมดำมวลยิ่งยวด 3 แห่ง โคจรใกล้กันจ่อชนประสานงาครั้งใหญ่

วารสาร The Astrophysical Journal เผยแพร่ข้อมูลจากทีมนักดาราศาสตร์ของนาซา ที่ระบุว่า พบหลุมดำมวลยิ่งยวดถึง 3 แห่ง กำลังโคจรเข้าเฉียดใกล้กัน และอยู่ในเส้นทางที่จะชนประสานงากันอย่างรุนแรงในไม่ช้านี้

ทีมนักดาราศาสตร์ของนาซา ใช้เทคนิคใหม่ที่ใช้ในการค้นหาคู่หลุมดำที่โคจรวนรอบกันและกัน ทำให้พวกเขาได้พบเข้ากับระบบของหลุมดำมวลยิ่งยวดทั้งสาม ในห้วงอวกาศลึกห่างจากโลก 1 พันล้านปีแสง ซึ่งถือว่าเป็นปรากฎการณ์ทางดาราศาสตร์ที่หาพบได้ยากมาก

ระบบของหลุมดำที่กำลังจะชนและรวมตัวเข้าด้วยกันนี้ชื่อว่า SDSS J0849+1114 ถูกค้นพบและบันทึกภาพไว้ได้ด้วยการทำงานร่วมกันของกล้องโทรทรรศน์อวกาศและกล้องโทรทรรศน์บนพื้นโลกหลายตัว เช่นกล้องสำรวจท้องฟ้าดิจิทัลสโลน (SDSS) ในรัฐนิวเม็กซิโกของสหรัฐฯ, กล้องโทรทรรศน์ LBT ในรัฐแอริโซนา, กล้องโทรทรรศน์อวกาศรังสีอินฟราเรด WISE และกล้องโทรทรรศน์อวกาศรังสีเอกซ์จันทรา

เหตุที่ต้องใช้กล้องโทรทรรศน์หลายประเภท ก็เพื่อเก็บข้อมูลในช่วงความยาวคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สายตามนุษย์ไม่อาจมองเห็นได้ โดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศ WISE จะสามารถตรวจจับการเรืองแสงสว่างจ้าของรังสีอินฟราเรด ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าหลุมดำกำลังดูดกลืนมวลสารปริมาณมากระหว่างที่กำลังจะมีการชนและรวมตัวกัน ส่วนกล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทราสามารถจะมองหาบริเวณใจกลางกาแล็กซีที่สุกสว่างด้วยการแผ่รังสีเอกซ์ ซึ่งมักจะเป็นที่อยู่ของหลุมดำมวลยิ่งยวดได้




นอกจากนี้ การค้นหาระบบหลุมดำด้วยรังสีเอกซ์และรังสีอินฟราเรดยังมีข้อดี เนื่องจากรังสีดังกล่าวสามารถจะทะลุทะลวงผ่านกลุ่มก๊าซหนาทึบที่มักปิดบังระบบหลุมดำอยู่ จนช่วยให้สังเกตการณ์ได้สะดวกขึ้น

ดร.โศภิตา สัตยาปาล นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยจอร์จเมสัน หนึ่งในทีมวิจัยของนาซาบอกว่า "ระบบหลุมดำคู่และหลุมดำมวลยิ่งยวด 3 แห่งที่กำลังจะชนกันนั้นหาพบได้ยากมาก แต่ก็ถือว่าเป็นปรากฎการณ์ธรรมชาติอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็นผลพวงจากการที่ดาราจักรรวมตัวเข้าด้วยกัน เราสันนิษฐานว่านี่เป็นวิธีการที่ดาราจักรต่าง ๆ ใช้เพื่อขยายตัวเติบโตขึ้นและมีวิวัฒนาการก้าวไปจากเดิม"

ทีมผู้วิจัยยังพบว่า หลุมดำมวลยิ่งยวดทั้งสามที่กำลังจะชนและรวมตัวกัน มีพฤติกรรมต่างไปจากคู่หลุมดำที่อยู่ในภาวะเดียวกันอีกด้วย โดยหลุมดำแห่งที่สามจะมีอิทธิพลทำให้หลุมดำอีกสองแห่งรวมตัวกันได้เร็วขึ้น และจะเกิดคลื่นความโน้มถ่วงความถี่ต่ำแผ่ออกไปทุกทิศทางทั่วเอกภพ

อนึ่ง หลุมดำมวลยิ่งยวด หรือ supermassive black hole: SMBH คือหลุมดำที่มีมวลมากในระดับ 10 ยกกำลัง 5 ถึง 10 ยกกำลัง 10 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ ดาราจักรส่วนใหญ่รวมทั้งทางช้างเผือก (แต่ไม่ใช่ทุกดาราจักร) มักมีหลุมดำมวลยวดยิ่งอยู่ที่บริเวณศูนย์กลาง (วิกิพีเดีย)

 

ที่มา  BBC Thai

 


บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับไป ด้านบน

Thaiza update: