Facebook Twitter
gPlus 
-
|



อยู่อย่างพุทธในยุคบริโภคนิยม
บทความธรรมะ โดยพระไพศาล วิสาโล

มีขำขันเรื่องหนึ่งเล่ากันมาว่า ชายคนหนึ่งขับรถชนเสาไฟฟ้าอย่างแรงบนถนนสุขุมวิท คนขับตะกุยตะกายออกมาจากรถ พอเห็นสภาพรถบุบบี้ยับเยินก็ร้องว่า “โอ๊ย !!! เบนฃ์ของฉัน เบนฃ์ของฉัน“

ลุงคนหนึ่งซึ่งอยู่ใกล้เหตุการณ์ เห็นเช่นนั้นจึงพูดขึ้นว่า “พ่อหนุ่ม ห่วงรถเบนฃ์ ของเธอทำไม ? ห่วงแขนของเธอดีกว่า โน่นแขนของเธอกระเด็นไปอยู่โน่นแล้ว “

ชายหนุ่มมองไปตามที่ลุงคนนั้นชี้ พอเห็นแขนของตัวก็ร้องลั่นว่า “โอ๊ย ! โรเล็กฃ์ของฉัน โรเล็กฃ์ของฉัน “

นี่เป็นเรื่องขำขันที่เหมาะกับยุคบริโภคนิยมในเวลานี้มาก เพราะผู้คนนับวันจะเห็นวัตถุสำคัญยิ่งกว่าอวัยวะ เห็นทรัพย์มีค่ามากกว่าชีวิต โดยเฉพาะถ้าเป็นวัตถุหรือสินค้าที่ติดยี่ห้อดังด้วยแล้ว เขายอมทำทุกอย่างเพื่อให้ได้มาหรือรักษามันเอาไว้

เมื่อไม่กี่ปีก่อน มีข่าวว่าวัยรุ่นคนหนึ่งในอเมริกายอมลงทุนฆ่าคนที่อายุไล่ ๆ กันเพราะต้องการได้รองเท้ายี่ห้อไนกี้ที่เด็กคนนั้นใส่ ถ้าเด็กคนนั้นใส่รองเท้ายี่ห้อบาจา เขาคงไม่สนใจ นี่เป็นลักษณะเด่นของยุคบริโภคนิยมในปัจจุบัน คือ นอกจากจะเห็นว่าความสุขอยู่ที่การบริโภคหรือการได้ครอบครองวัตถุแล้ว ยังมีแนวโน้มที่จะยึดติดหลงใหลกับแบรนด์เนมหรือยี่ห้อ เพราะมันเกี่ยวโยงกับภาพลักษณ์ของตน คือช่วยทำให้ภาพลักษณ์ของตัวดูดี และทำให้รู้สึกภูมิใจกับตัวเอง เห็นว่าตัวเองมีคุณค่าขึ้นมา

บริโภคนิยมเวลานี้มันไม่ใช่เป็นแค่เรื่องการเสพรสอร่อยทางตา หู จมูก ลิ้น และกาย หรือที่เรียกว่ากามคุณห้าเท่านั้น มันยังเป็นการเสพเพื่อผลทางใจ เช่น เพื่อให้รู้สึกดีกับตัวเอง หรือรู้สึกว่าเป็นคนใหม่ที่ดีกว่าเก่า พูดอีกอย่างหนึ่งคือเพื่อมีตัวตนใหม่ที่น่าปรารถนา น่าชื่นชม อันนี้คือเหตุผลว่าทำไมธุรกิจเสริมทรวดทรงจึงเติบโตอย่างรวดเร็วทั่วทั้งโลก เดี๋ยวนี้ใคร ๆ ก็อยากไปเสริมจมูก เสริมหน้าอก ผ่าโน่น ลดนี่ ทั้งหญิงและชาย ทั้ง ๆ ที่สิ้นเปลืองเงินทองอย่างมาก แต่ก็ยอมหาเงินไปทุ่มเทกับเรื่องนี้ นักเรียนนักศึกษาหาเงินเองไม่ได้ ก็ไปขอพ่อแม่ ในอเมริกา เดี๋ยวนี้ของขวัญวันเกิดที่พ่อแม่นิยมให้แก่ลูกสาว ไม่ใช่เสื้อผ้า หรือโทรศัพท์มือถือ แต่เป็นเงินสำหรับไปผ่าตัดเสริมทรง บางทีก็ให้เป็นของขวัญเมื่อลูกเรียนจบไฮสกูล อันนี้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างตัวตนใหม่ โดยการซื้อบริการผ่าตัดเสริมทรง จัดว่าเป็นส่วนหนึ่งของกระแสบริโภคนิยม คือแทนที่จะลงทุนลงแรงออกกำลังกายเพื่อให้น้ำหนักลดหรือให้ร่างกายดูดีขึ้น ก็ใช้เงินเนรมิต ถือว่าเป็นการเสพหรือการบริโภคอย่างหนึ่งที่กำลังได้รับความนิยมอยู่ในปัจจุบัน

ที่จริงเทคโนโลยีสำหรับเสริมทรวดทรงยังเป็นเรื่องที่เสี่ยง มีอันตรายอยู่ อย่างที่มีข่าวอยู่หลายครั้งว่ากินยาลดความอ้วนจนถึงตาย หรือเป็นโรคจิต บางทีก็มีข่าวว่าหน้าอกเน่าเพราะไปผ่าตัดเสริมทรงมา แต่คนก็ยังนิยมไปซื้อบริการ มานึกดูก็สวนทางกับหลักทางพุทธศาสนา พุทธศาสนาบอกว่า พึงสละทรัพย์ เพื่อรักษาอวัยวะ พึงสละอวัยวะเพื่อรักษาชีวิต พึงสละชีวิต เพื่อรักษาธรรมะ แต่สมัยนี้ตรงกันข้าม คือยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อรักษาอวัยวะ หรือยอมสละชีวิตเพื่อรักษาทรัพย์

เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า บริโภคนิยมเป็นกระแสที่มาแรงมาก เราจะเรียกยุคนี้ว่าเป็นยุคคอมพิวเตอร์ หรือยุคโลกาภิวัตน์อะไรก็แล้วแต่ แต่สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับด้วยก็คือ ยุคนี้ เป็นยุคบริโภคนิยมโดยแท้ เพราะไม่ว่าจะอยู่ในมุมไหนของโลก ไม่เว้นแม้กระทั่งหมู่บ้านชาวเขาอันไกลโพ้น ไปจนถึงกลางป่าป่าอเมซอน กลางมหาสมุทรแปซิฟิก หรือในเทือกเขาหิมาลัย ไม่มีที่ไหนที่สามารถหลีกพ้นอิทธิพลของบริโภคนิยมได้เลย ตัวชี้วัดง่าย ๆ ก็คือโค้ก ที่ไหน ๆ ก็มีโค้ก แม้แต่บนยอดเขาเอเวอเรสต์หรือสุดขั้วโลกใต้ นอกจากนั้นจะอยู่ที่ไหนก็แล้วแต่ ล้วนสามารถรับสัญญาณรายการเอ็มทีวี(MTV)ซึ่งเป็นรายการเพลงที่แพร่หลายไปทั่วโลก แค่ติดตั้งจานดาวเทียมกระแสบริโภคนิยมก็จะเข้าไปถึงทันที ไหนจะสปอตโฆษณา ไหนจะรายการหนัง รายการบันเทิงหรือกีฬาซึ่งเป็นสินค้าบริโภคอย่างหนึ่งที่ทำกำไรมหาศาล

นี่คืออิทธิพลของบริโภคนิยมซึ่งกลายเป็นกระแสใหญ่ของโลก อย่าลืมว่าแม้เราจะบอกว่ายุคนี้เป็นยุคคอมพิวเตอร์ แต่ทุกวันนี้คอมพิวเตอร์ก็ยังไม่แพร่หลายในหลายทวีป เช่น แอฟริกามีเพียงหนึ่งในห้าพันคนเท่านั้นที่สามารถเข้าถึงคอมพิวเตอร์ได้ แม้แต่โทรศัพท์ซึ่งมีมาเกือบร้อยปีแล้ว แต่มีเพียงครึ่งโลกหรือ ๓,๐๐๐ ล้านคนเท่านั้นที่เข้าถึงโทรศัพท์ได้ อีก ๓,๐๐๐ ล้านคนไม่เคยใช้หรือรู้จักโทรศัพท์มาเลย แต่คนกลุ่มหลังนี้ก็ยังได้รับอิทธิพลจากบริโภคนิยมไม่มากก็น้อย อย่างน้อยต้องเจอโค้กในที่ที่กล่าวถึง พูดได้ว่าในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาไม่มีอุดมการณ์ใดเลยที่สามารถแผ่คลุมทั่วทั้งโลกได้มากเท่าบริโภคนิยม ศาสนาคริสต์ก็สู้ไม่ได้ ทั้งๆที่มีมิชชันนารีแผ่ไป ทั่วโลก แต่ยังมีหลายจุดที่เข้าไปไม่ถึง ประชาธิปไตย ก็เช่นเดียวกัน แม้จะประกาศว่ายุคนี้เป็นชัยชนะของโลกเสรี แต่ปรากฏว่าประชาธิปไตยก็ยังไม่สามารถแพร่ทั่วโลกได้ทั่วถึง ไม่ต้องดูอื่นไกล แค่สิงค์โปร์ เวียดนาม และจีนเราก็เห็นแล้วว่าประชาธิปไตยยังมีที่ทางจำกัดอยู่

แต่ทั้งหมดที่พูดถึงไม่มีที่ไหนที่หลีกหนีหรือหลุดพ้นจากอิทธิพลของบริโภคนิยมได้เลย บางคนถึงกับพูดว่าบริโภคนิยมเป็นศาสนาแรกและศาสนาดียวที่เชื่อมโยมโลกทั้งโลกได้

ที่มา  visalo.org



ข่าวที่เกี่ยวข้อง...

บทความธรรมะ : อย่ายุ่งกับเรื่องของคนอื่น ดูตัวเองให้มากๆ

บทความธรรมะ : อย่ายุ่งกับเรื่องของคนอื่น ดูตัวเองให้มากๆ

บทความธรรมะ : อย่ายุ่งกับเรื่องของคนอื่น ดูตัวเองให้มากๆ "ธรรมดาเราดูแต่คนอื่น 90 % ดูตัวเองแค่ 10 %...

SHAREความคิดเห็น
บทความธรรมะ เรื่อง อย่าเลี้ยงความไม่สบายใจ

บทความธรรมะ เรื่อง อย่าเลี้ยงความไม่สบายใจ

บทความธรรมะ เรื่อง อย่าเลี้ยงความไม่สบายใจ โดย ท่านเจ้าคุณนรรัตนราชมานิต (ท่านธมฺมวิตกฺโก) คำว่า "ไ...

SHAREความคิดเห็น
บทความธรรมะ เราสร้างวาสนา แล้ววาสนาก็สร้างเรา

บทความธรรมะ เราสร้างวาสนา แล้ววาสนาก็สร้างเรา

บทความธรรมะ เราสร้างวาสนา แล้ววาสนาก็สร้างเราพระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) ถ้าใจของเราเกิดอย่างนี้บ...

SHAREความคิดเห็น
บทความธรรมะ จากหลวงพ่อสนอง กตปุญโญ เรื่อง ทุกข์เพราะรัก

บทความธรรมะ จากหลวงพ่อสนอง กตปุญโญ เรื่อง ทุกข์เพราะรัก

บทความธรรมะ เรื่องทุกข์เพราะรัก โดย หลวงพ่อสนอง กตปุญโญ วัดสังฆทาน จังหวัดนนทบุรี ความวุ่นวายที่ทุ...

SHAREความคิดเห็น
บทความธรรมะจาก หลวงปู่สิม พุทฺธาจาโร เรื่องความเพียร

บทความธรรมะจาก หลวงปู่สิม พุทฺธาจาโร เรื่องความเพียร

ธรรมะ จากพระญาณสิทธาจารย์ (หลวงปู่สิม พุทธาจาโร) วัดถ้ำผาปล่อง ต.บ้านถ้ำ อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ จง...

SHAREความคิดเห็น
บทความธรรมะ : แพข้ามฟาก

บทความธรรมะ : แพข้ามฟาก

พุทธศาสนาเป็นศาสนาที่สร้างความงงงวยให้แก่ชาวตะวันตก เพราะไม่มีการสอนอย่างอื่นนอกจากทุกข์และทางดับทุกข์เท่านั้น

SHAREความคิดเห็น
อยู่อย่างพุทธในยุคบริโภคนิยม

อยู่อย่างพุทธในยุคบริโภคนิยม

อยู่อย่างพุทธในยุคบริโภคนิยมบทความธรรมะ โดยพระไพศาล วิสาโลมีขำขันเรื่องหนึ่งเล่ากันมาว่า ชายคนหนึ่งข...

SHAREความคิดเห็น
สังคมจีนกำลังก้าวสู่กระแสบริโภคนิยม

สังคมจีนกำลังก้าวสู่กระแสบริโภคนิยม

CNN รายงานว่า สังคมจีนกำลังก้าวสู่กระแสบริโภคนิยมอย่างเต็มตัว โดยมีคนรุ่นใหม่เป็นกำลังซื้อสำคัญ และเ...

SHAREความคิดเห็น
ชีวิตคู่ยุคบริโภคนิยม

ชีวิตคู่ยุคบริโภคนิยม

ทำไมคนอเมริกันที่แต่งงานกันด้วยความรัก และไม่ได้มีใครบังคับจับคลุมถุงชนเหมือนประเทศอื่นๆ กลับมีอัตราการหย่าร้างที่สูงกว่าใครๆ แทบจะทั้งหมดในโลก?

SHAREความคิดเห็น
กลับขึ้นด้านบน