เป็นที่รู้จักกันดีว่า หมายจับคืออะไร และไม่มีใครอยากมีชื่อระบุไว้ในหมายนั้นเป็นแน่ แต่ของพรรค์นี้มันไม่ได้อยู่ที่ว่าโชคดีหรือโชคร้าย มันอยู่ที่เราเป็นคนดีหรือคนร้ายต่างหาก

 การออกหมายจับทำได้ในหลายกรณี โดยผู้ที่มีอำนาจในการออกหมายชนิดนี้ได้คือศาล หมายถึงผู้พิพากษา และท่านสามารถใช้ดุลพินิจที่จะออกหมายเองได้ โดยไม่ต้องรอให้ใครมาร้องขอ

 ปกติคนที่กระทำความผิดต้องถูกจับตัวมาลงโทษ แต่ก่อนที่จะรู้ว่าผิดหรือไม่ต้องผ่านขั้นตอนการพิจารณาคดีของศาลเสียก่อน ในระหว่างนี้ ผู้ถูกกล่าวหา หรือผู้ต้องหา หรือจำเลย ต้องมอบตัวเสียก่อน

 จากนั้นก็อาจร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว หรือที่เรียกกันคุ้นหูว่าขอประกันตัว  แต่ถ้าไม่ปฏิบัติตัวดีๆไม่ยอมมาสู้คดีแต่หลบหนีไป จะไปวิ่งไล่จับตัวไม่ได้ ต้องใช้หมายจับเป็นใบเบิกทาง

 หมายจับจึงต้องมีรายการตามที่ท่านอาจเห็นตัวอย่างบนหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์หลายฉบับเมื่อเร็วๆ นี้ คือมีสถานที่ออกหมาย มีวันเดือนปีและเหตุที่ต้องออกหมาย ระบุว่าให้จับใคร รูปพรรรณอย่างไร คือต้องมีหน้าตาของผู้ต้องถูกจับกับมีลายเซ็นพร้อมตราประทับของศาล

 และไม่ใช่เราต้องทำผิดมหรรพ์ถึงจะได้หมายจับ โอกาสที่จะได้อาจใกล้แค่เอื้อมเอง

 หากมีคนไปแจ้งความเอาเรื่องคุณไว้ พนักงานสอบสวนก็จะเรียกให้ไปพบ อาจโทรเชิญดีๆ ก่อน ถ้ายังดื้อยังรั้นไม่ยอมไป ตำรวจจะออกหมายเรียกได้โดยไม่ต้องไปศาล

 การที่เจ้าพนักงานออกหมายเรียกคุณไปในฐานะผู้ต้องหา และคุณเห็นว่าคุณไม่ผิดอะไร เลยไม่ไปตามนัด และไม่แจ้งเหตุขัดข้องหรือเลื่อนนัด ก็จัดอยู่ในความเสี่ยงที่จะได้หมายจับ

 แม้จะให้ดุลพินิจและอำนาจในการออกหมายจับไว้ แต่กฎหมายก็วางเงื่อนไขในการใช้ดุลพินิจและใช้อำนาจ  เพราะเป็นการจำกัดเสรีภาพของบุคคล

 เหตุที่จะออกหมายจับได้ก็คือ มีเหตุอันควรเชื่อว่าเขาจะหลบหนี ไม่ว่าจะไปที่ไหนทั้งเมืองไทยเมืองนอกก็ตามที

 หรืออาจเป็นได้ว่า ขืนปล่อยให้ลอยนวลไปทั่วก็อาจจะไปทำให้พยานหลักฐานอื่นยุ่งเหยิงได้หรือไปรบกวนรังควาญพยานหลักฐานทั้งหลายทั้งที่เป็นคนและเป็นเอกสาร

 อีกประการก็คือ ถ้ามีเหตุอันควรเชื่อว่ามีการทำผิดทางอาญาที่มีโทษจำคุกอย่างสูงเกินสามปีขึ้นไป แต่ถ้าโทษน้อยกว่านี้ก็ยังมีหมายจับได้หากเข้าข่ายจะหลบหนีหรือไปยุ่งกับพยานดังกล่าวข้างต้น

 คนออกหมายไปแล้วก็จะเป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจที่จะใช้หมายจับดังกล่าวไปจับกุมบุคคลนั้นมา ศาลท่านไม่มีหน้าที่ตามจับ 

 ออกหมายได้ก็เพิกถอนหมายได้ถ้าปรากฏว่าเหตุหรือข้อเท็จจริงอันเป็นที่มาของการออกหมายมันไม่ใช่อย่างที่เข้าใจ

 เมื่อจับได้ก็นำตัวมาดำเนินการต่อไปไม่ว่าจะอยู่ตรงขั้นตอนใด แต่ถ้ายังตามจับไม่ได้จนกระทั่งพ้นระยะเวลาตามกฎหมายที่เรียกว่า "อายุความ" เมื่อไร ไม่ต้องเพิกถอนหมายมันก็หมดอายุขัยของมันไปเอง

 หมายจับมาถึงตัวเมื่อไร แม้ว่าคุณคิดว่าไม่ผิดสักหน่อยก็ค่อยไปต่อสู้ทีหลัง อย่างแรกคืออย่าได้ขัดขืน ฝืนหมายไม่ยอมให้จับเมื่อไร กลายเป็นขัดขืนการจับกุมเข้าให้ มีแต่จะเสียหาย

 หมายจับยังไม่ได้แสดงว่าคุณเป็นคนผิดเสียที่ไหน เผชิญกับคำกล่าวหาและข้อหาทั้งหลายและต่อสู้ตามเกมไป อาจเสียเวลา เสียความรู้สึก เสียหน้า แต่ใช่ว่าจะเสียชื่อ ตราบที่คุณเชื่อถือในกระบวนการยุติธรรม

ข้อมูลจาก :

เรื่องที่เกี่ยวข้อง :