ภาพชวนประทับใจหลากหลายเหตุการณ์สำหรับความสามารถของ "สุนัข" ที่ปรากฏเป็นที่กล่าวขานไม่ว่าจะเป็น การอารักขา สะกดรอยติดตามคนร้าย การพิสูจน์กลิ่นของกลาง ค้นหายาเสพติด ค้นหาวัตถุระเบิด ฯลฯ  
 
ในเหตุการณ์ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ สุนัขก็เป็นผู้ช่วยสำคัญร่วมค้นหาช่วยเหลือเหยื่อผู้ประสบภัยอย่างที่เพิ่งผ่านไปกรณีพิบัติภัยแผ่นดินไหวรุนแรงที่มณฑลเสฉวนและล่าสุดในความสามารถพิเศษของสุนัขยังมีความเคลื่อนไหวน่าสนใจให้ติดตามนั่นก็คือ การฝึก สุนัขพิสูจน์หามะเร็ง โดยการดมกลิ่นลมหายใจผู้ป่วย ซึ่งหนึ่งในสุนัขที่นำมาฝึกได้แก่ ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์ สายพันธุ์ที่ตำรวจมักนำมาฝึกใช้ดมกลิ่นค้นหายาเสพติดวัตถุระเบิด ฯลฯ
 
นอกเหนือจากความน่ารัก ความเฉลียวฉลาดแสนรู้ ในความกล้าหาญซื่อสัตย์ของสุนัขยังเป็นที่กล่าวขานและจากข่าวความสามารถดมมะเร็งการศึกษาวิจัยของต่างประเทศ ย้อนถึงการฝึกสุนัขเพื่อปฏิบัติหน้าที่ป้องกันปราบปรามอาชญากรรม ภัยร้ายในสังคม พ.ต.ท.ชัชชัย เศรษฐีพันล้าน สารวัตรงานฝึกอบรมกองกำกับการ 5 (สุนัขตำรวจ) ให้ความรู้ว่า สุนัขทุกตัวต่างมีความน่ารักมีความสามารถโดดเด่นต่างกันและด้วยที่เป็นสัตว์ที่มีความพิเศษด้านประสาทสัมผัสไม่ว่าจะเป็น หู ตา จมูก ซึ่งสามารถนำมาฝึกฝนเป็นผู้ช่วยในภารกิจป้องกันปราบปรามอาชญา กรรมและในภารกิจต่าง ๆ ได้ดี
 
ความสามารถพิเศษของสุนัขที่นำมาใช้จึงมีทั้งงาน พิสูจน์กลิ่นของกลาง อารักขาป้องกัน การค้นหายาเสพติด ควบคุมฝูงชน สะกดรอยติดตามคนร้าย ฯลฯ ซึ่งทุกภารกิจมีความหมาย ความสำคัญเป็นงานที่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญ แม่นยำและการที่จะฝึกสุนัขให้ปฏิบัติภารกิจได้อย่างมั่นใจ ปลอดภัยเป็นสิ่งที่มีความท้าทายต้องใช้เวลา
 
"กองกำกับการ 5 (สุนัขตำรวจ) มีภารกิจหน้าที่ป้องกัน ปราบปรามอาชญากรรมมีหน้าที่รับผิดชอบอยู่ในกรุงเทพฯและปริมณฑลซึ่งภารกิจหลัก ๆ ได้แก่ งานสายตรวจซึ่งแบ่งเป็นการควบคุมฝูงชน สะกดรอยติดตามคนร้าย ขณะที่งานพิสูจน์กลิ่นแยกประเภทเป็นการดมค้นหาวัตถุระเบิด ตรวจ ค้นยาเสพติดและพิสูจน์กลิ่นของกลาง สุนัขที่นำมาใช้ในราชการตำรวจเวลานี้มี 2 สายพันธุ์ ได้แก่ เยอรมัน เชพเพิร์ด และสายพันธุ์ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์ ซึ่งสองสายพันธุ์นี้มีลักษณะนิสัยที่เหมาะสมต่อการปฏิบัติงาน"
 
ในการฝึกขั้นแรกจึงต้องดูสุนัขว่ามีความเหมาะสมกับภารกิจที่จะต้องทำสิ่งใด อย่างสุนัขดม หาวัตถุระเบิดหากเป็นสุนัขที่มีนิสัยดุร้าย ก้าวร้าวก็ดูจะไม่เหมาะ ส่วนในภารกิจค้นหายาเสพติดจะต้องการสุนัขที่มีความกระตือรือร้น
 
"เยอรมัน เชพเพิร์ดเป็นสุนัขที่มีความกล้าหาญ ไม่ขี้กลัว อดทนต่อแรงกดดัน สิ่งเร้าต่าง ๆ ฯลฯ ด้วยลักษณะเด่นจุดนี้จึงเหมาะกับภารกิจการอารักขา ต่างจากสายพันธุ์ลาบราดอร์ฯ ซึ่งไม่ก้าวร้าวเป็นมิตร ภารกิจที่ได้รับก็จะเป็นงานค้นหาวัตถุระเบิด ยาเสพติด พิสูจน์กลิ่นของกลาง ฯลฯ แต่ก็ไม่ใช่ว่าเยอรมัน เชพเพิร์ด จะไม่สามารถทำได้ สามารถทำได้ เช่นเดียวกัน อีกทั้งยังทำงานได้หลายภารกิจทั้งงานอารักขา ควบคุมฝูงชน ซึ่งการฝึกจะมีวิธีที่เหมาะต่อภารกิจนั้น ๆ ผู้ควบคุมสุนัข จะเป็นผู้ฝึก อย่างการฝึกที่เห็นจำนวนรองเท้ากองอยู่มากเป็นหนึ่งในการฝึกกรณีที่ผู้ต้องสงสัยทิ้งไว้ในที่เกิดเหตุ การฝึกในแต่ละภารกิจจึงมีการฝึกที่แตกต่างกันไป"
 
สำหรับอายุสุนัขที่กำหนดไว้ในการฝึกจะอยู่ระหว่าง 6-12 เดือน ฝึกได้ทั้งเพศผู้และเพศเมีย แต่โดยมากจะเป็นเพศผู้มากกว่า แต่ทั้งนี้ในบางงานที่ต้องใช้ความสุขุม รอบคอบและงานที่มีความละเอียด อย่างการดมกลิ่นหรือพิสูจน์กลิ่น จากประสบการณ์พบว่าสุนัขเพศเมียมีความสามารถทำหน้าที่ได้ดีกว่าสุนัขเพศผู้
 
"นอกจากสุนัขสายพันธุ์ต่างประเทศ สุนัขไทยสุนัขจรจัดก็สามารถฝึกได้อย่างที่ผ่านมามีโครงการฝึกสุนัขจรจัด แต่ทั้งนี้สุนัขไทยเป็นสายพันธุ์ที่เพิ่งพัฒนาขึ้นเมื่อยี่สิบกว่าปีพฤติกรรม คุณสมบัติของสุนัขจึงยังไม่นิ่งเท่าที่ควร ต่างจากสองสายพันธุ์ที่นำมาฝึกมีการพัฒนามากว่าร้อยปี แต่หากกล่าวกันถึงความซื่อสัตย์นั้นคงต้องยกให้กับสุนัขไทย"
 
ขณะที่ต่างประเทศมีความเคลื่อนไหวฝึกสุนัขเป็นผู้ช่วยหลากหลายภารกิจ นอกจากการฝึกเพื่อปฏิบัติงานในภารกิจป้องกันอาชญากรรมที่ปรากฏ เรายังมีแนวคิด ฝึกสุนัขช่วยบำบัดผู้ป่วย อย่างกรณีผู้ป่วยต้องทำกายภาพบำบัดก็มีแนวคิดฝึกสุนัขให้เป็นผู้ช่วยจะได้ไม่รู้สึกเบื่อหน่าย จำเจกับสิ่งที่ทำ ด้วยวิธี ง่าย ๆ อย่างการปาลูกบอลให้สุนัขคาบกลับมาเป็นอีกกิจกรรมการออกกำลังกาย  ออกแรง ฯลฯ
 
"การฝึกสุนัขเจ้าของสามารถฝึกได้ด้วยตนเอง อย่างคำสั่งเบื้องต้น การคอย การนั่งฯลฯเพียงแต่ขอให้รู้ในความต้องการ ลักษณะนิสัยของสุนัขและอย่างที่กล่าวมากองกำกับการสุนัขตำรวจมีการฝึกสอนที่เพิ่งผ่านไปก็มีโครงการสุนัขใกล้ชิดโปลิศ k-9 โครงการสุนัขจรจับโจร ซึ่งโครง การเหล่านี้ได้เปิดให้ประชาชนนำสุนัขมาฝึกมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน"
 
จากการปฏิบัติงานหลายเหตุการณ์ที่ปรากฏ ในเหตุการณ์ที่ถือได้ว่าชวนจดจำคงต้องกล่าวถึงการปฏิบัติหน้าที่ของ เอ็กซ์ สุนัขตำรวจ สายพันธุ์เยอรมัน เชพ เพิร์ด ที่ช่วยสนับสนุนการลาดตระเวนที่ จ.ยะลา
 
"การปฏิบัติหน้าที่ครั้งนั้นเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2517 เอ็กซ์ สุนัขสายตรวจประเภทสะกดรอยติดตามคนร้ายระหว่างเดินลาดตระเวน เอ็กซ์ได้แสดง อาการผิดปกติส่งสัญญาณเตือนให้ทราบถึงภัย หลังจากนั้นกระสุนชุดใหญ่จากผู้ก่อการร้ายยิงเข้าใส่ สิ้นเสียงกระสุนไม่มีใครเสียชีวิตเว้นแต่เอ็กซ์เพียง ตัวเดียว ในความกล้าหาญเสียสละ ต่อมาจึงมีการสร้างอนุสาวรีย์ เชิดชูวีรกรรมของเอ็กซ์ ให้เป็นที่จดจำ"
 
บราโว สุนัขพันธุ์ลาบราดอร์ฯ เพศผู้เป็นสุนัขพิสูจน์กลิ่นประเภทตรวจค้นดมกลิ่นยาเสพติดที่มีความสามารถมากเช่นกันปัจจุบันเสียชีวิตแต่ร่างยังคงสตัฟฟ์รักษาไว้เพื่อระลึกถึงความสามารถของบราโวซึ่งได้ทำงานตรวจยาเสพติดไว้เป็นจำนวนมากสามารถพิสูจน์ดมกลิ่นได้ดีเยี่ยมแม้กระทั่งยาเสพติดที่ซุกซ่อนอยู่ในโพรงหินโบกปูนก็สามารถพิสูจน์ได้สำเร็จ
 
จากรุ่นสู่รุ่นปัจจุบันมีสุนัขดาวเด่นที่สร้างผลงานเป็นที่ประจักษ์อยู่ไม่น้อย อย่างเมื่อไม่นานมานี้เป็นผลงานสุนัขพันธุ์เยอรมัน เชพเพิร์ดชื่อ ริชชี่ เพศเมียและสุนัขชื่อ กล้าหาญ เพศผู้ ซึ่งทั้งสองได้ติดตามคนร้ายในคดีปล้นธนาคารกรุงเทพสาขาสนาม บินสุวรรณภูมิและสามารถสะกดรอยคนร้ายจนเจอ
 
ขณะที่สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงที่นิยมอันดับต้น ๆ เป็นเหมือนหนึ่งในสมาชิกของครอบครัว การดูแลเอาใจใส่ให้ความรักจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องไม่ละเลยมองข้ามและจากความเฉลียวฉลาด กล้าหาญ ความสามารถพิเศษต่าง ๆ ที่สุนัขมีเหล่านี้ยังถูกนำมาฝึกฝนช่วยเหลือในภารกิจต่าง ๆ ไม่เว้นแม้แต่การดูแลทุกข์สุขปราบปรามภัยร้าย สร้างความสงบสุขให้กับสังคม.

ชีวิตหลังเกษียณปลดประจำการ

ก่อนปฏิบัติหน้าที่ในภารกิจต่าง ๆ สุนัขต้องผ่านการฝึกทดลองปฏิบัติหน้าที่ไม่น้อยกว่า 6 เดือน เมื่อผ่านการทดลองจะได้ยศ สุนัขตำรวจตรี  โดยจะมีปลอกคอกระดุมเป็นสีทองแดง จากนั้นทำงานอีก 3 ปี จะได้ยศเป็น สุนัขตำรวจโท กระดุมที่ปลอกคอเป็นสีเงินและเมื่อทำงานไปอีก 3 ปีก็จะเป็น สุนัขตำรวจเอก กระดุมปลอกคอเป็นสีทอง หลังจากนี้จะปฏิบัติราชการต่ออีก 2 ปี จึงปลดประจำการและหากนับจากวันแรกเริ่มจวบถึง ปลดประจำการมีอายุรวมประมาณ 8-9 ปีกว่า
 
หลังปลดประจำการชีวิตหลังเกษียณของสุนัขตำรวจนอกจากมีผู้อุปการะเป็นสุนัขเฝ้าบ้าน เฝ้าโรงงาน ฯลฯ บางตัวที่ผู้ฝึกสุนัขมีความผูกพันก็จะประมูลนำไปเลี้ยงและในรายที่ปฏิบัติหน้าที่ดีเยี่ยม สร้างวีรกรรมคุณงามความดีก็จะได้รับการดูแลกระทั่งสิ้นอายุขัย สตัฟฟ์ร่างไว้เพื่อสดุดีเชิดชูคุณงามความดี ดังเช่น บราโว สุนัขที่มีความเฉลียวฉลาดกล้าหาญ

ข้อมูลจาก :

เรื่องที่เกี่ยวข้อง :