Facebook Twitter RSS Feed
gPlus 
-

รู้ป่ะ? นกสามารถหลับได้แม้ขณะกำลังบินอยู่กลางอากาศ

|



รู้ป่ะ? นกสามารถหลับได้แม้ขณะกำลังบินอยู่กลางอากาศ

นักวิทยาศาสตร์ในเยอรมนี รายงานผลการศึกษาพฤติกรรมเกี่ยวกับการหลับของนกในระหว่างที่บิน พบว่านกสามารถหลับได้จริงในระหว่างกำลังบินเป็นเวลายาวนาน และระยะทางไกล!

สำหรับสัตว์โลกโดยทั่วไป มีหลักฐานการศึกษาวิจัยชัดเจนแล้วว่า การนอนหลับเป็นส่วนสำคัญในวัฏจักรชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับมนุษย์ นั่นคือ หากใครที่ขาดการนอนหลับในแต่ละวัน และขาดการนอนหลับต่อเนื่องกันเป็นเวลายาวนานหลายวันอาจส่งผลร้ายต่อสุขภาพได้ แต่สำหรับนก ไม่มีข้อมูลหลักฐานโดยตรงมาก่อนเลยว่า การหลับมีความจำเป็นแค่ไหน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นกที่มีพฤติกรรมการบินเป็นระยะทางยาวไกล และต่อเนื่องกันเป็นเวลาหลายวันนั้น มีการนอนหลับในระหว่างการบินหรือไม่ และถ้ามี มันสามารถทำได้อย่างไร จึงจะสามารถหลับในระหว่างบินได้โดยไม่ร่วงตกลงมา

ในที่สุดวงการวิทยาศาสตร์ก็ได้คำตอบสำหรับโจทย์นี้เป็นครั้งแรก โดยคณะนักวิทยาศาสตร์ของสถาบันมักซ์พลังค์ปักษีวิทยา (Max Planck Institute For Ornithology) ใน Seewiesen (ซีวีเซน) เยอรมนี นำทีมโดย นีลส์ แรตเทนบอร์ก (Niels Rattenborg) ตีพิมพ์รายงานผลการศึกษาวิจัยในวารสาร Nature Communications, วารสาร Nature Communications และในวารสาร New Scientist ฉบับวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 2012

นีลส์ แรตเทนบอร์ก และคณะได้ทำการทดลองศึกษากับ นกฟรีเกต (Frigate) หรือ นกโจรสลัด ซึ่งเป็นนกที่มีพฤติกรรมสามารถทำการบินอย่างต่อเนื่องเป็นเวลายาวนาน โดยไม่พักเลย เป็นเวลานานถึงสองเดือน

ในการทดลอง นีลส์ แรตเทนบอร์ก ใช้วิธีการติดอุปกรณ์เครื่องตรวจจับการทำงานของสมองขนาดเล็กบนหัวของนก ระบบการตรวจจับความเคลื่อนไหวของส่วนอื่นๆ ของตัวนก และระบบการบอกตำแหน่งดาวเทียมจีพีเอส จากนั้นก็ติดตามการบินของนกทดลองจำนวน 14 ตัว ในการบินข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกเป็นเวลา 10 ชั่วโมง เป็นระยะทาง 2,880 กิโลเมตร

ผลการทดลองพบว่า นกโจรสลัด หลับได้จริงระหว่างการบิน โดยเฉลี่ยแล้วเป็นเวลา 41 นาทีต่อวัน แต่ไม่ใช่เป็นการนอนหลับงีบเดียว 41 นาที หากเป็นการนอนหลับเป็นงีบ งีบครั้งละประมาณ 12 วินาที ซึ่งแตกต่างอย่างมากจากพฤติกรรมการนอนหลับระหว่างที่อยู่บนบกของนกโจรสลัด ที่ใช้เวลานอนหลับยาวถึงมากกว่า 12 ชั่วโมงต่อวัน

มีประเด็นสงสัยตามมาอีกว่า ถ้านกหลับได้ในระหว่างบิน สมองของนกจะหลับไปด้วยทั้งสองซีก หรือจะหลับไปเพียงซีกเดียว เพื่อให้สมองอีกซีกยังตื่นอยู่ จึงจะสามารถควบคุมร่างกายให้บินอยู่ได้

ผลการทดลองสรุปออกมาชัดเจนว่า ส่วนใหญ่แล้วสมองของนกขณะกำลังหลับ จะหลับไปเพียงซีกหนึ่ง แต่ก็มีเช่นเดียวกันที่บางครั้งสมองของนกทั้งสองซีกก็หลับไปด้วย

มีข้อสังเกตหรือคำอธิบายว่า การหลับของสมองทั้งสองซีก มักจะเกิดขณะที่นกกำลังบินอยู่ในสภาพอากาศที่ค่อนข้างราบเรียบ ทำให้นกสามารถถลาร่อน โดยไม่ต้องกระพือปีก

คณะนักวิทยาศาสตร์เยอรมนียังมีแผนจะทำการทดลองศึกษากับนกชนิดอื่นๆ ที่มีพฤติกรรมการบินเป็นระยะทางไกล และเป็นเวลายาวนาน ดังเช่นการบินย้ายถิ่นตามการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล เป้าหมายเพื่อจะศึกษาว่านกต่างชนิดกันมีพฤติกรรมการนอนหลับระหว่างการบินแตกต่างกันอย่างไร โดยมีเป้าหมายจะหาคำตอบสำหรับคำถามว่า ทำไมนกอย่างนกโจรสลัด จึงหลับในระหว่างการบินได้ โดยไม่มีผลทางด้านลบต่อสุขภาพ

สำหรับนกโจรสลัด เป็นไปได้หรือไม่ว่า พฤติกรรมการนอนหลับเป็นช่วงสั้นๆ ในระหว่างการบิน เป็นผลจากสภาพแวดล้อมการใช้ชีวิต เพราะนกโจรสลัดไม่สามารถว่ายน้ำ (เป็นการพักบนผิวน้ำ) ได้เหมือนนกบางชนิด กล่าวคือเป็นผลจากการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดตามทฤษฎีวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

อย่างไรก็ดี วงการวิทยาศาสตร์คาดว่า ผลการศึกษาพฤติกรรมการนอนหลับในช่วงระยะเวลาสั้นๆ ของนกในระหว่างการบิน น่าจะเป็นประโยชน์สำหรับการศึกษาผลกระทบของการนอนหลับเป็นเวลาน้อยกว่าปกติมากๆ ต่อสุขภาพของคนและสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ ได้ด้วย
ที่มา Science Illustrated Thailand


ข่าวที่เกี่ยวข้อง...

กลับขึ้นด้านบน