ผู้คนแบ่งเป็นสองฝ่าย คนที่ถูกยกเป็นเทพของสวรรค์ซีกนี้ ถูกเหยียบย่ำเป็นมารของสวรรค์ซีกโน้น บ้านเมืองสับสนปนเปอย่างนี้ จนน่าสงสัย...คนดี...เป็นแบบไหน?

คนดี ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า มีคุณสมบัติ 7 ประการ

1. รู้หลักและรู้จักเหตุ คือคนที่รู้หลักการและกฎเกณฑ์ของสิ่งทั้งหลายที่เข้าไปเกี่ยวข้อง เข้าใจสิ่งที่จะต้องประพฤติปฏิบัติตามเหตุผล เช่นรู้ว่า มีตำแหน่ง ฐานะ อาชีพ การงาน มีหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างไร รู้ว่าจะต้องทำอะไร อย่างไร จึงจะบรรลุผลสำเร็จ

ระดับสูงสุด...คือรู้เท่าทันกฎธรรมดา หรือหลักความจริงของธรรมชาติ ปฏิบัติต่อโลกและชีวิตอย่างถูกต้อง มีจิตอิสระ ไม่ตกเป็นทาสของโลกและชีวิตนั้น

2. รู้ความมุ่งหมาย และรู้จักผล เข้าใจวัตถุประสงค์ของกิจการที่กระทำ รู้ว่าที่ต้องทำอย่างนั้น ดำเนินชีวิตอย่างนั้น เพื่อประสงค์ เพื่อประโยชน์อะไร หรือควรจะได้บรรลุถึงผลอะไร

3. รู้ตน...รู้ตามเป็นจริงว่า ตัวเราโดยฐานะ ภาวะ เพศ กำลัง ความรู้ ความถนัด ความสามารถ และคุณธรรม เท่าไหร่ อย่างไร แล้วประพฤติให้เหมาะสม ทำการให้สอดคล้องถูกจุดที่จะสัมฤทธิผล

ตลอดจนแก้ไขปรับปรุงตน ให้เจริญงอกงามถึงความสมบูรณ์ ยิ่งขึ้นไป

4. รู้ประมาณ รู้จักพอดี ในการใช้จ่ายทรัพย์ รู้จักความพอเหมาะพอดีในการพูด การปฏิบัติกิจและทำการต่างๆ ตลอดจนการพักผ่อนนอนหลับ การสนุกสนานรื่นเริงทั้งหลาย

ทำการทุกอย่างโดยความเข้าใจ มิใช่เพียงเพื่อความพอใจ ชอบใจ หรือเอาแต่ใจ แต่ทำตามความพอดีแห่งเหตุปัจจัยขององค์ประกอบทั้งหลายที่จะลงตัว ให้เกิดผลดีงาม ตามที่มองเห็นด้วยปัญญา

5. รู้กาล รู้เวลาเหมาะสม และระยะที่พึงจะใช้ในการประกอบกิจ ทำหน้าที่การงาน ปฏิบัติการต่างๆ และเกี่ยวข้องกับคนอื่น รู้ว่าเวลาไหน ควรทำอะไร อย่างไร และทำให้ตรงเวลา

6. รู้ชุมชน คือรู้จักถิ่น รู้จักที่ชุมนุม หรือชุมชน รู้การอันควรประพฤติปฏิบัติในถิ่นที่ชุมนุม

รู้ว่าชุมชนมีระเบียบวินัย หรือมีวัฒนธรรมประเพณีอย่างนี้ ควรเกี่ยวข้อง ควรสงเคราะห์ ควรรับใช้ ควรบำเพ็ญประโยชน์ ให้อย่างนี้

7. รู้บุคคล รู้จักและเข้าใจความแตกต่างแห่งบุคคล ว่าโดยอัธยาศัย ความสามารถและคุณธรรม ใครยิ่งใครหย่อนอย่างไร ควรจะคบหรือไม่

ได้คติอะไร จะเกี่ยวข้อง จะใช้ จะยกย่อง จะตำหนิ หรือแนะนำสั่งสอนอะไร จึงจะได้ผลดี

คุณสมบัติทั้ง 7 ข้อนี้ ในหนังสือธรรมนูญชีวิต อาจารย์พระมหาประยุทธ์ ปยุตโต ท่านเรียกว่า สัปปุริสธรรม แปลว่า ธรรมของสัปปุริสชน หรือคนดีครับ

คำขยายความของคนดี คือคนที่แท้ ซึ่งมีคุณสมบัติของความเป็นคนที่สมบูรณ์

สมาชิกแบบอย่างของมนุษยชาติ

มรสุมพิพาทขัดแย้งช่วงนี้...มีเสียงบ่นว่า นับวันก็จะพัดเอาคนดี หายไป และหายๆไป จนเป็นห่วงกันว่าจะไม่มีคนดีมาทำงานให้บ้านเมือง

แต่ก็อย่างคำโบราณ อยุธยาไม่สิ้นคนดี ถึงเวลาคนดีก็มี บางคนดีถึงขั้นฟ้าประทานมาให้

ได้คนดีแล้ว ก็ยังอดเป็นห่วงกันอีก...คนดีเหมือนต้นไม้พันธุ์ดี หากมาปลูกอยู่ในแผ่นดินที่ไม่ดี

ผมนึกถึงโคลงโลกนิติ บทหนึ่ง วรรคท้าย "หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร้ายแสลงดิน " ...แล้วก็เหงาๆยังไงก็ไม่รู้ครับ กลัวว่า ต้นไม้ดี จะเติบใหญ่อยู่ได้ไม่นาน.

ข้อมูลจาก :

เรื่องที่เกี่ยวข้อง :